
|
Zu
ere blai
Txandalak, izerditakoak, zapatilak eta
erlojuari begirada azkarrak. Errepidean zain daudenen jauziak eta gerturatzen
den marmarra. Giza multzo koloretsua eta aire hezea urratzen hasten
diren oihuak. Bi urtean behingo hitzordua heldu da.
Eskarmentu handikoak dauden arren, aurtengoan adin, jatorri eta bizimodu
guztietako inoiz baino korrikalari berri gehiago doaz lehen lerroan.
Izan ere, Korrikak gure gaurko etorkizuna bultzatu nahi du: euskaldun
berriak.
Gure korrikaldiak ez duela etenik esateko ohitura dugu. Baina hori ez
al da erretolika hutsa? Lasterka doan multzoa martxoaren 20an desegiten
denean, lagun berri ugarik ez dute han bizi izandako giroaren arrastorik
somatuko. Egunotan botatako izerdia euskararik gabeko eremu zabal motelak
xukatzen ahal die. Motibazio handikoak hesi-lasterketan has litezke,
baina zentzugabekoa litzateke hesietako bat Korrikan ondoan izan dituen
lagunekin euskaraz egiteko aukerarik eza izatea.
Irudikeria da uste izatea ekitaldi batean egoteagatik ikusle izateari
utzi eta partaide bihurtu garela. Euskaraz ehuntzen dugun munduko kide
izateko borondate oneko oinkadak baino gehiago behar da. Euskaltegiak,
euskara talde zein elkarteak, hedabideak, zerbitzu euskaldunak, mintzakide
bezalako egitasmoak, gizarte mugimenduak eta beste hainbat ari gara
lanean oinei eragin ondoren inor gelditu eta ihartu ez dadin. Ez gara
nekatuko Korrikak gogorarazten digun konpromisoari egunero eusteko aukerak
emateaz, lekuko asko daramatzagulako eta guztiei eutsi nahi diegulako,
baina gaur, inoiz baino gehiago, ezinbestekoak zaizkigu tresna guztiak.
Zu, irakurle, baliabiderik hoberena zara. Euskaldun izateko desira ez
da ezerezetik bizi den landare magikoa: elikatu beharra dago. Eta inguratzen
gaituen gizarte lehor batean zure parte-hartze aktiboa da euskaldun
berrion eta denon ureztailurik bizigarriena. Baduzu non aukeratu: ez
gelditu etxean.
Urtaro berriarekin batera bazterrak bustitzeko tenorea da. Ba euskarak
edonon busti gaitzan, aterkiak utz ditzagun gordean: ni ere bai, zu
ere bai, elkarlanean gogotsu eta konpromisoz blai. |
Joxe
Aldasoro
|
AEKk bi urtean behin antolatzen
duen Korrikaren 14. edizioa Foru lurraldetik, Orreagatik, abiatuko da
martxoaren 10ean eta 10 egunez Euskal Herriko hainbat txoko bisitatu
ondoren, Bilbora ailegatuko da martxoaren 20an. Aurten Andolin Eguzkitza
euskaltzaina omendu nahi izan duen lasterketak, jende andana biltzea
espero du, oztopo guztien gainetik AEKk bere eguneroko lanari eutsi
diezaion behar duen diru ekarpena lortzeko. Nafarroako Korrikako koordinatzailea
den Joxe Aldasorok azaldu dizkigu Korrikaren inguruko xehetasun guztiak.
Korrikaren edizio berri bat, 14.a abiatuko da martxoaren 10ean
Orreagatik. Aurtengo leloa “Ni ere bai” aukeratu duzue.
Zer ideia bildu nahi izan duzue esaldi horrekin?
Ni ere bai euskararen aldeko jarrera gisa ulertzen dugu, baina
ez jarrera hutsala, baizik eta konpromisoaren ideiari lotuta; ez dakienak
ikasteko, dakienak erabiltzeko edo bakoitzak ahal duen moduan euskararen
normalizazioan aurrerapausoak emateko. “Ni ere” leloak Euskal
Herria euskalduntzen parte hartu nahi dudala edo ni ahalegin horren
parte naizela adierazi nahi du. Ahalegin horren alde zerbait egiteko
prest nagoela edo orain arte egin dudana baino pixka bat gehiago emateko
prest nagoela alegia.
Urtetik urtera lasterketa abiatu aitzin ekitaldiz hornituriko egitaraua
prestatzen duzue. Euskal kultura sustatzeaz gain, lasterketari begira
giroa berotzea helburu duen Korrika kulturalaren baitan, aurten eginiko
ekimenen artean zeintzuk nabarmenduko zenituzke?
Andolin Eguzkitzaren omenez eginiko ekitaldiaz gain, hemen Nafarroan
aipatzekoa da iragan otsailean Barañaingo Auditoriuman taularatutako
Anders Lipusen antzezlana. Sagarroi musika taldearekin batera eginiko
ikuskizuna izan zen, musika eta antzerkia uztartzen dituen muntaia berezia.
Sari berezia jaso zuen AEKk ematen dituen beken artean. Horrekin batera,
martxoaren 4an AEKko beka irabazi duen “Euskararen zazpi pekatu
nagusiak” antzezlana taularatuko da Nafarroako Antzerki Eskolan
eta haurrei dagokienez, Takolo, Pirritx eta Porrotx pailazoak izanen
ditugu martxoaren 2an Iruñeko Salestarren aretoan. Horretaz gain,
eskoletan hainbat ekimen antolatu izan dira eta horiek ere egitarau
mamitsua osatu dute. Gure webgunea bisitatu daiteke ekitaldi guztien
berri izateko (www.korrika.org).
Aurtengo Korrikarekin hilabete eskas zendutako Andolin Eguzkitza euskaltzaina
omendu nahi izan duzue. Zer dela eta? Zertan gauzatu da omenaldi hori?
Euskaldun berria izanik, euskara ikasteko eta erabiltzeko hartu zuen
konpromisoa kontuan hartu dugu batik bat eta horrekin batera, euskaltzain
izatera ailegatu zela. Bere ibilbidea omentzearekin batera, Korrikak
omenaldi xume bat eskaini nahi die euskara ikasi duten guztiei, esfortzu
edo konpromiso hori egunero hartzen ari diren lagun orori. Andolin Eguzkitza
horien guztien sinbolotzat hartuta omendu nahi izan dugu.
Omenaldia Euskalduna Jauregian prestatutako ekitaldi berezi baten bidez
egin zen pasa den urtarrilean. Andolinen gustukoak ziren jazz musika
eta olerkia uztartuz eginiko ikuskizuna izan zen.
Berriki jakin izan da Nafarroako Gobernuak dexente murriztuko
dituela dirulaguntzak hainbat alorretan, baita helduen euskalduntzean
ari zareten euskaltegiei ere bai. Korrikaren edizio hau, neurri batean
sikiera, oztopo hori gainditzen joateko baliatuko duzue, ezta?
Korrikak eskaintzen digun aukera aprobetxatu nahi izan dugu, prentsa
aldetik izaten duen oihartzuna eta jendearekin zuzenean ditugun hartu
emanak, azaltzeko zein egoeratan gelditzen den helduen euskalduntze
eta alfabetatzea eta berriro ere azpimarratzeko konpromisoaren ideia.
Hau da egoera honen aurrean norbanakoak egin behar duela ahalegina aurrera
joateko.
Korrika egiteaz gain, badira lasterketarekin bat egiteko bertze modu
batzuk. Zeintzuk dira?
Korrikan parte hartzeko aukera aunitz dago. Korrika laguntzaile izanik,
txartel bat eskuratzen da eta txartel horren bidez beherapenak lortzen
ahal dira hainbat denda eta establezimendutan. Auzotan osatzen diren
Korrika batzordeetan parte hartu daiteke, baita antolatzen diren ekitaldi
kulturaletan ere. Korrikako webgunea bisitatzen ahal da (www.korrika.org)
eta bertan ageri den Ziber Korrika edo Korrika birtualean parte hartu.
Korrikan berean lasterka eginez edota atera dugun materiala erosiz ere
laguntzen ahal da. Bestalde, diru ekarpenak ongi etorriak izanen dira.
Laguntza eman nahi izanez gero, modu aunitz dago eta gurekin harremanetan
jartzeko webguneaz gain, 948 21 12 15 telefono zenbakira hots egin daiteke.
|
Kongo |
Bi Kongo eta hamaika herri
Ba al zenekiten kongotarrek bi hiriburu dituztela? Kontua da Kongo izeneko
bi Estatu daudela Afrikan: Kongoko Errepublika (hiruburua: Brazzaville)
eta handiagoa den eta 1997 arte Zaire izenaz ezaguna zen Kongoko Errepublika
Demokratikoa (hiriburua: Kinshasa). Elkarren ondoan daude eta bien artean
6 miloi biztanle dituzte. Afrikako toki askotan gertatzen den bezala,
hemen ere frantsesa da hizkuntza ofizial bakarra baina mintzatuenak
kikongo (bi herrialdeetan), teke (Errepublikan), lingala eta swahili
(Errepublika Demokratikoan) dira. Herri asko bizi dira bazter hauetan;
“kongotarrak” berez kikongoz hitz egiten dutenak dira eta
beren lurraldea Angolaraino heltzen da.
Kongotarrak gurean
Nabarmen jaitsi da Nafarroan bizi diren kongotarren kopurua. 100 inguru
izatera iritsi ziren baina gaur egun ez dira 40 baino gehiago. Elkarteko
presidente Wilfried Nsanguren arabera, “hemen etxebizitza oso
garestia denez Aragoira edo Valentziara joan dira asko, han errazagoa
baita dirua aurreztea”. Hala ere, badira zenbait urte Nafarroan
“Asamblea del Congo” elkartea sortu zela; kide gehienak
Kongoko Errepublikatik datoz eta hasieran Zabaldi-Elkartasunaren Etxean
biltzen ziren. Besteak beste hemen dituzten kezkez hitz egiteko parada
dute elkartean: pisuak alokatzeko trabak, gidabaimena homologatzeko
zailtasunak… Gure arteko kongotar gehienak gizonezkoak dira, egoera
legalean daude eta eraikuntzan eta lantegietan ari dira beharrean.
|