01 ELKARTEA:

 

|KARRIKIRI IZENAZ

Iruñeko euskaldunen elkarteari Karrikiri izena paratzea Asisko Urmenetak 1997an eginiko proposamena izan zen; Iruñeko karriketan euskararen normalizazioa bultzatzeko asmoz sortutako taldea.

Historiari erreparatuz, Karrikiri XIX. mendean ospe handikoa izan zen Nazario Carriquiri politikari, bankari eta ganaduzale nafarrak hazitako ganadutegiaren izena zen; zezen basati, gorrixka eta iheskorrez osatutako ganadutegi famatua. Lehenago Gendulain izenaz ezaguna zen ganadutegia Nazario Carriquiriren abizena hartu eta bazter guztietan famatu bilakatu zen bere zezenen ausardiagatik eta toreatzaileei pasarazten zizkieten une latzengatik. Betizu arrazakoak omen ziren eta, adituek diotenez, eztenkada mordoa jaso arren, ez zuten erraz etsitzen. Gaur egun Iruñeko sanfermin festetan feriako zezen ausartenari Karrikiri saria ematen diote.

Zenbait filologoek diotenez, “Karrikiri” izena bi osagaik da osatua: batetik “Karrika” (kale) izena, eta bertzetik, “-iri” (hurbil) atzizkia. Karrikirik, beraz, “karrikari hurbil dagoena (dagoen etxea) erran bide du”. “Karrika” izenaz ere bada zer errana; “karrika” sortaldean erabili izan da (gogora dezagun Oiartzunek baduela Karrika izeneko auzo bat edo Atarrabiaren goitizena “Karrikaluze” izan dela oraintsu arte –bertako euskara taldearen izena-). “Kalea”, berriz, sartalde edo mendebaldean erabili izan da. Beraz, Iruñeko karriken izenak agertzen dituzten plakattoetan “kalea” agertuagatik ere, usadioari jarraikiz gero, “karrika” agertu beharko lukete dudarik gabe.

Eta jakin izan dugunagatik, Karrikiri abizena Iparraldetik omen dator -Nazario Carriquiriren aita hain zuzen ere Baxenabartarra omen zen- eta Larrañen bertan gaur egun oraindik ere izen horixe duen landetxea aurkitu daiteke. Gerora Euskal Herriko zenbait tokitan hedatu da, hala nola Tafallan eta Errenterian, baita itsasoaz bestaldeko Uruguain ere nonbait.

 

|NOR GARA?

Iruñean jaio eta Iruñeko euskal komunitatearen alde lan egiteko asmoz 1995ean sortutako taldea da Karrikiri. Euskararen erabilpenaren bidez euskaldunen trinkotzea edo egituraketa lortzea da gure xede nagusia. Euskal Herriko beste zenbait tokitan (Zenbat Gara –Bilbo-, Bagera –Donostia-, Berbara-Durango-, Galtzaundi –Tolosa-, Ttakun –Lasarte-Oria- e.a.) martxan jarritako lan dinamikari heldu nahi izan diogu hasieratik: ezeren kontra aritu beharrean, euskaldunon parte hartze zabala, irekia eta eraikitzailea bultzatzea. Euskaldunok euskara erabil dezagun dauden bideak erraztu eta ez daudenak ireki nahi ditugu.

Hauek dituzu elkartearen ezaugarrietako batzuk:

Irekia:
talde zabala, hau da, mota guztietako lagunak biltzen dituena da Karrikiri, hots, heterogeneoa. Euskaraz bizitzeko nahaia da biltzen gaituena.

Elkargunea:
euskaldun eta euskaltzaleen elkargunea izateko sortua.

Kexatik haratago goaz:
beste talde batzuek eginiko lana ez dugu errepikatu nahi. Euskararekin zerikusirik ez duen edozein gaiez ez dugu talde gisa inolako iritzirik plazaratzen.

Euskal komunitatearen zerbitzura:
Gure jarduna euskal komunitateari begira planteatzen dugu. Iruñeko euskaldunon erreferentzia izan nahiko genuke, inguruko euskal taldeekin elkarlanean.

Autonomia ekonomikoa:
baliabide propioak izatea ezinbestekotzat jotzen dugu inongo menpekotasun ekonomikotik ihes egin ahal izateko.

Autonomia ideologikoa:
gure helburuarekin lotuta dauden gaietan soilik aritzea emanen digu autonomia ideologikoa, bestelako gaietan talde bezala sartu gabe.

 

|ZER NAHI DUGU?

Euskaraz bizi: Karrikiriren xede nagusiena euskaraz bizitzea da. Helburu hori gauzatzeko behar ditugun tresna, baliabide, gune eta bitartekoak antolatzea da gure asmoa.

Euskal komunitatea trinkotu: Iruñeko euskaldunen arteko harremanak ahalbidetu nahi ditugu, motibazioa piztuz, sustatuz. Motibazioa lantzea eta euskaldunen bizi-gogoa ahalik eta gehien piztea eta sendotzea da gure xedeetako bat.

Erabilerarako aukerak eman: euskaldunon eta euskararen geroa hizkuntzaren erabilpenean oinarritzen dela jakinik, bizi dugun egoera gutxiagotuari aurre egin nahi diogu informazioa zabalduz, koordinazioa erraztuz eta baliabideak eskainiz.

 

|ZER EGITEN DUGU?

Karrikiriren xedeei jarrikiz, hau da euskara bizitzeko dugun gogo hori kontuan izanda, Iruñerriko euskaldunei begira hainbat zerbitzu martxan jarri ditugu, hala nola: bulegoa, establezimendu euskaldunen errolda (zerbitzua euskaraz ematen duten establezimenduen zerrenda), Karrika (elkartearen hilabetekaria), lan poltsa (langile euskaldunen zerrenda), pisukideak (pisu bila edo gelaren bat alokatu nahi duten lagunen zerrenda), denda mugikorra (euskal produktuen saltoki ibiltaria), itzulpen zerbitzua (euskara-gaztelania, gaztelania-euskara eta zuzenketa lanak), soziolinguistika ikastaroa, Mintzakide (euskararen erabilpena sustatzeko Topaguneak martxan jarritako ekimenean parte hartzen dugu), e.a.
 

|BIZI AL DAITEKE EUSKARAZ IRUÑEAN?

2001eko zentsuari erreparatuz, Iruñerrian 15.300etik gora euskaldun eta 19.000 ia euskaldun baino gehiago bizi omen gara. Hiztun kopuru hori duen herriak ezin ote du euskaraz bizi?
Erdaldunen artean egonik neketsua izan daiteke, baina posiblea baldin eta euskaldunen arteko harremanak errazten badira. Hauxe da Karrikiri elkartearen xede nagusia: hizkuntzaren erabilpena bermatzea. Funtsean Karrikiri, hiri karriketan euskaraz gaitezen bizi sortu da; hizkuntzari guneak irekitzen, baliabideak sortzen, e.a. Hau da gure eginkizuna. Zurea ere ote?

Euskaldun bizi nahi al duzu? Zatoz eta galdegin, zure zain gaituzu.

 

|TALDEAN PARTE HARTU NAHI DUZU?

Karrikirik bideratzen dituen egitasmoetan parte hartu nahi izanez gero, jarri gurekin harremanetan eta behar duzun informazio guztia eman eta sortzen zaizkizun zalantzak argituko dizkizugu:

Karrikiri // Xabier jaitsiera 4 (Gazteluko plaza ondoan)// 31001 Iruñea
Tel. 948 225 845 // bulegoa@karrikiri.org

 

|BAZKIDETZA

Karrikirik bideratzen dituen ekimen guztiak aurrera ateratzeko ezinbestekoa zaigu gurekin bat eginen duen hainbat lagunen ekarpena. Gurekin batera lanean aritzeko aukeraz gain, zure diruarekin gure proiektua sendotzen lagunduko diguzu.

Formularioa bete nahi duzu?

 
Karrikiri Elkartea. Xabier karrika 4 (Gazteluko plazaren ondoan). 31001. Iruñea. Tel.948 225 845. bulegoa@karrikiri.org